ข้อสอบกลางภาค ข้อที่ 2

2. ในการพัฒนาหลักสูตรต้องอาศัยพื้นฐานการพัฒนาด้านใดบ้าง อย่างไร นักศึกษาเห็นว่าเนื้อหาสาระใดมีความสำคัญยิ่ง จงนำเสนอแนวคิดถึงความสำคัญ

           ในการพัฒนาหลักสูตร ต้องอาศัยพื้นฐานการพัฒนา 4 ด้าน คือ ด้านจิตวิทยา ด้านปรัชญาทางการศึกษา ด้านสังคม และด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โดยทั้ง 4 ด้านมีความสำคัญเท่ากัน ไม่มีด้านใดที่สำคัญน้อยกว่าด้านอื่นๆ เพราะในการพัฒนาหลักสูตรนั้นจะขาดด้านใดด้านหนึ่งไปไม่ได้ มิฉะนั้นหลักสูตรจะไม่สมบูรณ์ เช่น หากขาดด้านปรัชญาทางการศึกษา วิสัยทัศน์จะไม่มีประสิทธิภาพ และทำให้การสร้างหลักสูตรขั้นตอนต่างๆไม่มีประสิทธิภาพตาม โดยหากเปรียบเทียบความสำคัญของแต่ละด้านเข้ากับสามเหลี่ยมการเรียนรู้แล้ว จะได้ดังนี้

สามเหลี่ยมการเรียนรู้

L (Learner)

           ด้านจิตวิทยา : จิตวิทยาเป็นสิ่งกำหนดรูปแบบของหลักสูตรและการจัดการเรียนการสอน ให้สอดคล้องกับช่วงวัยและพัฒนาการแต่ละด้านของผู้เรียน เพื่อให้การจัดการศึกษาใดๆ เกิดประโยชน์แก่ผู้เรียนมากที่สุด โดยจัดให้สอดคล้องกับการจัดการศึกษาในปัจจุบันที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญโดยนำด้านจิตวิทยามาใช้ในเรื่องพัฒนาการและการเรียนรู้ของนักเรียน เป็นสิ่งที่นำมาคัดเลือกนักเรียน

1. พฤติกรรมนิยม: เน้นการศึกษาพฤติกรรมที่สามารถสังเกตเห็นได้ชัดเจน

2. ปัญญานิยม: เน้นการศึกษาเรื่องระบบภายในสมอง เช่น การเข้าใจสิ่งที่สร้างขึ้นมาได้

3. มนุษยนิยม: มองในเรื่องของความเป็นคน

4. พุทธิปัญญานิยม: เน้นในเรื่องกระบวนการคิด การให้เหตุผลของนักเรียน

พื้นฐานด้านจิตวิทยา เปรียบได้กับด้าน L หรือ Learner ของสามเหลี่ยมการเรียนรู้ เนื่องจากเป็นตัวกำหนดแนวทางการสอนให้สอดคล้องกับตัวผู้เรียน หรือการสอนโดยเห็นผู้เรียนเป็นสำคัญ

            ด้านปรัชญา : ปรัชญาเป็นสิ่งกำหนดแนวทางการจัดการศึกษา แนวการจัดหลักสูตรและการสอน มีความสำคัญต่อการพัฒนาหลักสูตรโดยเป็นสิ่งกำหนดให้การพัฒนาหลักสูตรเป็นไปอย่างสอดคล้องและเป็นแนวทางเดียวกันตลอดทุกขั้นตอนของการพัฒนาหลักสูตร กำหนดจุดมุ่งหมายการเลือกและจัดเนื้อหา กิจกรรม วิธีนำหลักสูตรไปใช้ ตลอดจนการประเมินหลักสูตร ใช้เป็นตัวอธิบายว่าหลักสูตรจะเน้นอะไรบ้าง และนำมาใช้ในการกำหนดวิสัยทัศน์ของหลักสูตร

1. ปรัชญาสารัตถนิยม: เป็นการเน้นทางด้านวิชาการ คือ เน้นการถ่ายทอดเนื้อหาสาระต่างๆ ให้กับนักเรียน

2. ปรัชญาอัตถิภาวนิยม: เป็นการเน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ เช่น ครูตีไม่ได้ ว่าไม่ได้

3. ปรัชญาปฏิรูปนิยม: เป็นการเน้นด้านสังคม คือ เน้นให้ผู้เรียนเข้าไปมีส่วนร่วม

  ในกิจกรรมของสังคม

พื้นฐานด้านปรัชญา เปรียบได้กับด้าน K หรือ Knowledge ของสามเหลี่ยมการเรียนรู้ เนื่องจากเป็นตัวกำหนดเนื้อหา ความรู้ ที่ผู้เรียนพึงได้รับ กล่าวคือเป็นด้านที่เน้นความรู้เป็นสำคัญ

            ด้านสังคม : สังคมเป็นสิ่งกำหนดวิถีทางการจัดการศึกษา อิทธิพลของสังคมจะส่งผลต่อเจตคติ ค่านิยมและพฤติกรรมของบุคคล โดยหลักสูตรจะต้องตอบสนองต่ออิทธิพลเหล่านี้เพื่อนำไปสู่เจตคติ ค่านิยมและพฤติกรรมที่เหมาะสม

1. สังคมเกษตรกรรม: การให้ลงมือปฏิบัติเพียงอย่างเดียว ไม่ต้องคิดพิจารณาสิ่งที่เรียน

2. สังคมอุตสาหกรรม: คนทำงานตามคำสั่ง ไม่ละเมิดกฎ คนทำงานเหมือนเป็นหุ่นยนต์

3. สังคมสารสนเทศ: เป็นยุคของข้อมูลข่าวสาร ผู้ใดข้อมูลมาก จะยิ่งมีอำนาจและเห็นช่องทางในการทำงานมากขึ้น

4. สังคมฐานข้อมูลความรู้: เป็นยุคของการกระจายข้อมูล สารสนเทศและความรู้ ไปอย่างกว้างขวางและรวดเร็ว โดยอาศัยความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีด้านการสื่อสารและสารสนเทศ

5. สังคมปัญญาประดิษฐ์: ยุคของคอมพิวเตอร์ สร้างเพื่อให้เรียนรู้ เข้าใจความสามารถของมนุษย์ เพื่อสามารถทำงานได้แทนมนุษย์หรือส่งเสริมกิจกรรมต่างๆของมนุษย์ให้ได้ดียิ่งขึ้น มีการสร้างภาษาที่ใช้เฉพาะกลุ่ม

พื้นฐานด้านสังคม เปรียบได้กับด้าน S หรือ Society ของสามเหลี่ยมการเรียนรู้ เนื่องจากเป็นตัวกำหนดวิถีทางการเรียนรู้ โดยให้สอดคล้องกับสภาพสังคม กล่าวคือเป็นด้านที่เน้นสังคมเป็นสำคัญ